ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෙක් (architect) හෝටලයක් නිර්මාණය කරලා ඒක ඉදිකරාට පස්සේ
හෝටලෙන් එන වාර්ශික ආදායමෙන් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියාට කොටසක් දෙන්න ඕනද කියලා කෙනෙක් අහලා තිබ්බා
ලෝකෙ එහෙම වෙන අවස්ථාත් නැතුවා නොවෙයි
ඒත් සාමාන්යයෙන් වෙන්නේ ඒ හෝටලයේ ඩිසයින් එක එහෙම්මම අරගෙන වෙන තැනක එමම හදනවනං අනිවාර්යයෙන්ම ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා ගේ මැදිහත්වීම අවශ්ය වෙනවා
එතකොට අලුත් ඉදිකිරීමට වැය වන පිරිවැයට ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියාගෙ නිර්මාණ ගාස්තුවත් ඇතුලත් වෙනවා
ගීත නිර්මාණ සහ නිශ්පාදන වලට ආවම ඒක තවත් සංකීර්ණයි
අපි දන්නවා ගීතයක නිර්මාණ සැලසුම (බ්ලූ ප්රින්ට් එක) වෙන්නේ තනුව සහ පද රචනය
ඒක කරන්නේ එක්කෙනෙක් වුනත් දෙන්නෙක් වුනත් කීප දෙනෙක් වුනත් අපි ඒ පාර්ශ්වයට කතෘ පාර්ශවය කියලා කියමු
නිශ්පාදනය සහ බෙදාහැරීම යන අර්ථයෙන් ගීතයක් කියන්නේ අවසානයේ ශබ්දයක්
ඒ ශබ්දය ගොඩනගන්න ප්රාග්ධනයක් අවශ්ය වෙනවා
ස්ටූඩියෝ පහසුකම්, මයික්, තාක්ශණික ආම්පන්න, සොෆ්ට්වෙයාර්ස්, සංගීත භාණ්ඩ යනාදි යන්ත්ර සූත්ර ඕන වෙනවා
මිනිස් ශ්රමය - ප්රධාන ගායක පාර්ශවය, සෙසු ගායකයින්, සංගීත ශිල්පීන්, ශබ්ද පරිපාලකයින් යනාදී සංගීතයට අදාල කම්කරුවන්ව අවශ්ය වෙනවා
සරල ප්රාග්ධන මූලධර්මයන්ට අනුව
මේ ගොඩනැගෙන ශබ්ද භාණ්ඩයේ (හඬ පටියේ / තැටියේ / යාන්ත්රික කොපියේ) අයිතිකාරයා වෙන්නේ එහි ආයෝජකයා නොහොත් ප්රාග්ධන හිමියා
ඉන් ඔබ්බට අනෙකුත් සියලුම අයිතිවාසිකම් බල පැවැත්වෙන්නේ ප්රාග්ධනහිමියා සහ සෙසු පාර්ශ්වයන් අතර ඇති කරගන්නා වූ නීත්යානුකූල ගිවිසුම් වලට අදාලව බවයි මාගෙ දැනීම
ආයෝජකයා විසින් සියලුම කම්කරුවන්ට (ශ්රමය සපයන්නන්ට) වේතනයන් ගෙවූ පසු භාණ්ඩයේ අයිතිය හෝ ඉන් ඉපයෙන ලාභයට ඇති අයිතිය කම්කරුවාට ඇත්තේද ප්රාග්ධන හිමියාට ඇත්තේද යන්න සියවස් ගණනාවක් පැවති වාදයකි
එකී වාද විවාද වල ප්රතිඵලයන් විදියට අඩු වැඩි වශයෙන් වෙනස් කම් වී ඇතත් දැනට පවතින සියලුම නිශ්පාදන ක්රියාවලියන් සිද්ද වෙන්නේ මේ මූලික ප්රාග්ධනවාදී සූත්රයට අනුකූලවයි
ඒ යාන්ත්රික සූත්රයට අදාලව ප්රධාන ගායකයා තනුවට සහ පද රචනයට දිය හැකි උපරිම සාධාරණය කරත් නොකරත් ගායකයාව සැලකෙන්නේ හුදෙක් මිනිස් කම්කරුවෙක් විදියට නොවේද?
ඉදිකිරීම් ක්රේශ්ත්රයේද ප්රධාන ඉංජිනේරුවාට වේතනයක් හිමි වෙනවා මිස ආයෝජකයාගේ ලාභයෙන් කොටසක් හිමි නොවන බව අපි දනිමු
ගායකයාද ඉංජිනේරුවාද න්යායාත්මකව සැලකෙන්නේ කම්කරුවන් විදියට නොවේද?
පද රචනයක් සහ තනුවක් සංගීත ප්රසංගයක හෝ වෙනත් ඕනෑම වේදිකාවක perform කිරීම සලකන්න වෙන්නේ එම රචනයේම සජීවි ප්රතිනිශ්පාදනයක් විදියටයි
ඒ කියන්නේ අර ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියාගෙ බ්ලූ ප්රින්ට් එක අරගෙන අලුත් හෝටලයක් ඉදිකරනවා වගේ වැඩක්
එතකොට ඒ අලුත් ප්රසංගයේ හැදුන අලුත් ශබ්දයෙන් එම ප්රසංගයේ ආයෝජකයා ලාභයක් උපයන්නේනම් එයින් කොටසක් කතෘභාගය විදියට පද රචකයාට සහ තනු නිර්මාණකරුවාට ගෙවීම සාමාන්ය බුද්ධිමය දේපල පනතට අදාල නීතීයයි
ලෝකේ පුරා මේ දේවල් කළමනාකරණය කරන්නේ රජය මූලිකව පවත්වාගෙන යන PRO (Performing Rights Organizations) හරහා කියලා අපි දන්නවා
මේ කාරණා රටේ බුද්ධිමය දේපල පනත යටතට වැටෙන නිසා රජයේ මැදිහත්වීම අනිවාර්යයි
__________________
දැන් මගෙ කතාවට එන්නං
මම ලියපු පදරචන සහ තනු තැන් තැන් වල ප්රතිනිශ්පාදනය කරමින් නොයෙකුත් පාර්ශ්වයන් මුදල් උපයනවා කියලා මම දන්නවා
රියැලටි ශෝ, සංගීත ප්රසංග, හෝටල්, වෙඩින් වල මගේ සිංදු එහෙන් මෙහෙන් ඇහෙනවා
එයින් අති බහුතරයක් දෙනා කිසිම ආකාරයක වාචික හෝ ලිඛිත අවසරයක් මගෙන් අරගෙන නෑ
කිසිම ආකාරයකින් ඔවුන් උපයන ලාභයෙන් කොටසක් මට ගෙවලත් නෑ
කිසිම ආකාරයක ගිවිසුමක් අත්සන් කරලත් නෑ
මමත් පස්සෙන් පන්න පන්න ඔවුන්ට වද දෙන්න යන්නෙත් නෑ
බුද්ධිමය දේපල පිළිබඳ නීති රීති බල්ලට ගියපු සමාජයක මට බල්ලො එක්ක රණ්ඩු කරගන්නත් බෑ
මම දන්න කියන සංගීත ශිල්පීන්ද තමුන්ගෙ වගේ මගෙම සිංදු කියලා සල්ලි හොයාගෙන ඇයි මම තාමත් ගේමක් ගහලා නැත්තෙ කියලා කෝචොක් දාන අවස්ථාත් නැතුවා නොවෙයි
අනුන්ගේ අදහස්, අනුන්ගෙ නිර්මාණ, අනුන්ගෙ චින්තනයන් සහ අනුන්ගේ පක්ශ පවා තමුන්ගේ කරගෙන ගොඩයන්න උත්සහා කරන මංකොල්ලකාරයන් හැමතැනම පිරි ඉතිරී ගොස් ඇත
පහුගිය ටිකේ තැන් තැන් වල ගීත ගායනා කරමින් මුදල් උපයන වැඩේ මම සහමුලින්ම නවත්තලා දැම්මේ මේ පසුබිම උඩයි
තවත් පද රචකයෙක් හෝ තනු නිර්මාණ ශිල්පියෙක් නිර්මාණය කරපු ගීතයක් මම ගායනා කරලා සල්ලි උපයනවනං ඊට අදාල සංවිධායකයා හෝ ප්රසංග ආයෝජකයා නීත්යානුකූලව PRO (Performing Rights Organization) හරහා අදාල කතෘභාගය ගෙවිය යුතු බව මාගෙ දැනීමයි
එහෙත් එවැන්නක් මා දන්නා තරමින් කිසිම තැනක හරියට ක්රියාත්මක වන්නේ නැත
සංගීත ප්රසංග වල සංවිධානකරුවන්ට හෝ සංගීතයේ නියැලිලා ඉන්න අයට හෝ හෝටල් හිමියන්ට හෝ සාමාන්ය ජනතාවට මේ ගැන හරිහමන් දැනුවත්වීමක් නොමැත
කොහොමහරි ගේමක් ගහගන්න ඕන නිසා කොහොමහරි සල්ලි හොයන්න නොගිහින් ළමයි කීප දෙනෙක්ට ක්ලාස් කරලා ජීවත් වෙනවා කියලා තීරණය කලේ මම ඒ නිසා
ටියුශන් කීපයක් කරලා හම්බෙන ආදායමෙන් ඉඳලා හිටලා ඩ්රින්ක් එකක් දාන්න, කොහෙ හරි ගමනක් බිමනක් යන්න, කාර් එක සර්විස් කරගන්න තියා සමහර වෙලාවට අම්මා තාත්තාගෙ බෙහෙත් අරන් දෙන්නත් අමාරු වෙන අවස්ථාවත් නැතුවා නොවෙයි
මම මැච් එකක් ගහගත්තෙ නෑ, ගේමක් ගහගත්තෙ නෑ, කෙල්ලව ගොඩදාගත්තෙ නෑ කිය කිය තැන් තැන් වල කියෝ කියෝ යන සංගීත ශිල්පීන් මගෙම සිංදු කිය කිය ගේම් ගහන හැටි බලන් ඉන්න මට විලිලැජ්ජයි
ඒත් ලංකාවේ තියෙන්නේ එහෙම සදාචාරසම්පන්න, ශිශ්ඨ සම්පන්න වෙළඳපොලක් නෙමෙයි කියලා අපි දන්නවා
තමුන්ගේ ප්රතිවාදියා එක්ක ලස්සනට නීතියට අදාලව මැච් එකක් ගහනවා වෙනුවට තියෙන්නේ ප්රතිවාදියාව මරලා දාන සංස්කෘතියක්
තමුන් දිනනවා වෙනුවට තියෙන්නේ අනෙකාව පරද්දන සංස්කෘතියක්
මෙච්චර දරුණු අපරාධ වෙන පාතාලයක් හැදිලා තියෙන්නෙත් මේ මජර නූගත් ලුම්පන් පංතියේ වෙළඳපොල ක්රමය නිසාම නෙමේද?
කෙසේ හෝ මින් ඉදිරියට මම මගේම ප්රසංගයකින් ස්ටේජ් එකට එනවා මිසක් වෙනත් පාර්ශ්වයකින් සංවිධානය කරන ප්රසංග හෝ ඕනෑම වේදිකාවකට ගොඩ වෙනවානං මගෙම ගීත පමණක් ගායනා කරන්නට මම තීරණයක් අරන් තියෙනවා
කුසගිනි හැදුනට ඉදුල් නොකව් නෙ... නේ?
වෘත්තීමය වශයෙන් සිවිල් ඉංජිනේරු සහ ගණිතය සම්බන්ධ වටපිටාවක් තිබුනත් මගේ සහජ හැකියාව සහ උනන්දුව තිබ්බේ සංගීත නිර්මාණයට සහ නොයෙකුත් ආකාරයෙ නිර්මාණ වැඩ වලට යෙදෙන්න
ඒත් හැමදාම ලංකාවෙ නිර්මාණකරණය සම්බන්ධව තිබුනු නීතිමය සංකූලතා නිසා මට හරියට මේ මඩ වලේ ඕලු නෙලුම් නෙලාගන්න බැරි වෙන්න ඇති
මං අවංක මෝඩයෙක් ඔව් පිළිගන්නං
දැන් බැනපං
අවවාද දියං
ඔච්චර හිතන්න එපා
උඹ පටලගෙන
ඔහොම හිතලා බෑ දියුණු වෙන්න
කරන්න දෙයක් නෑ මේ මම නේ
එන්නේ ෆුල් පැකේජ් එකෙන්
පණ්ඩිතකමයි ගොංකමයි එකට එන්නේ
නිර්මාණ බිහි වෙන්නෙත් මේ ඔලු ගෙඩියෙන්ම තමා
කවුරුහරි හදලා දුන්න ගේම් එකක් ගහලා දිනන එකයි ගේම් එකක් අලුතින් හදන එකයි කියන්නෙ සම්පූර්ණ වෙනස් ඔලු ගෙඩි දෙකක් නෙ... නේ?
අදහස් හොරු, හීන හොරු, චින්තන හොරු සහ මංකොල්ලකාරයෝ උස පුටු වල වැජබෙනවා පේනවා
මේ බුද්ධිමය දේපල පිළිබඳ නීතිමය සංදර්භය ගැන ඔවුන්ගේ ඇති අවබෝධය ඉතා පටු බව හැඟී යනවා
ඉන් ඔබ්බට ලොව පුරා පැතිරිලා යන කෘතිම බුද්ධිමය විප්ලවය හරහා ඉහත කතා කරපු ප්රාග්ධන මූලධර්මයන් සියල්ල වෙනස් වෙමින් යන යුගයක් පැමිණෙමින් තියෙනවා
මෙවැනි පසුබිමක මේ ඉන්ටනෙට් අවකාශයේ කොපිරයිට්ස් සම්බන්ධව පවතින සංවාදය මහා සංකීර්ණ තැනකට ගමන් කිරීම අපට වළක්වන්න බෑ
එවැනි සංකීර්ණ තාක්ශණික සංවාදයකට මේ හැඟීම්බර වූ රාජ්ය පාලකයා සූදානම් වී ඇත්ද?
හැමතැනම හීන හොරු, අදහස් හොරු සහ චින්තන
හොරු පැටව් ගසා ඇත
ඒ හොරුම තුවක්කු දික් කර කර හැමතැනකම හොරු අල්ලමින් සිටිනු ඇත
ඔය හොයන හොරා ඉන්නෙ කොහෙවත් නෙමේ සෑර්
ඔයාගෙ ඇඳ අස්සේ... නැද්ද මං කියන්නෙ...
ඉස්සරා අනාගත රටේ ලෝකෙවත් මේ දේවල් හරි හැටි සැකසේවා කියලා අවංකවම ප්රාර්ථනා කරනවා
සර්ව සාධාරණ සමාජයක් හදන්න යන උන් ලෝකෙට පරකාසෙ නැතිව තම තමුන්ගෙ ගෙවල් අස්සෙන්ම වැඩ පටන් ගනියි කියන අහිංසක බලාපොරොත්තුව සමඟ මම නවතිනවා
දුක අසන ඔබ සැමට
තුති
මීට
අර්ජුමාන්
